سیمپیچی را پیش از وارنیشکاری چگونه خشک کنیم؟
چرا رطوبت در سیمپیچی مشکل می‌سازد، چگونه آن را تمیز و خشک کنیم و خشکی را با مگر چگونه بسنجیم.
چرا سیمپیچی را پیش از وارنیشکاری خشک کنیم؟
مواد عایقی در سیمپیچی رطوبت هوا را جذب میکنند. کاغذ شیار، نوار بستن و لایه‌های وارنیش قدیمی آب نگه می‌دارند، بهویژه در موتورهایی که در جای مرطوب نگهداری شدهاند. اگر سیمپیچی مرطوب را وارنیش کنید، وارنیش آن رطوبت را داخل حبس میکند.
رطوبت محبوس چند مشکل ایجاد میکند:
- مقاومت عایقی کم: عدد مگر حتی بعد از وارنیشکاری کم میماند.
- حباب و حفره: رطوبت با گرم شدن به بخار تبدیل میشود و در لایه وارنیش حباب و منفذ باقی می‌گذارد.
- چسبندگی ضعیف: وارنیش به سطح مرطوب خوب نمی‌چسبد و با گذشت زمان جدا میشود.
- مشکل خشک شدن: بعضی وارنیش‌ها روی سطح مرطوب کند یا ناقص خشک می‌شوند.
برای علل دیگر مشکل خشک شدن، راهنمای ما درباره چرا وارنیش سیمپیچی خشک نمی‌شود را ببینید.
1. ابتدا تمیز کنید
پیش از خشک کردن، سیمپیچی را تمیز کنید. وارنیش روی آلودگی و روغن نمی‌نشیند و سطح کثیف رطوبت بیشتری هم نگه می‌دارد.
- گرد و غبار و آلودگی خشک: با هوای فشرده خشک و بدون روغن بزدایید. مطمئن شوید جداکننده آب و روغن کمپرسور کار میکند.
- روغن و گریس: با پاک‌کننده مناسب که به عایق آسیب نمی‌زند پاک کنید. بگذارید پاک‌کننده کاملاً تبخیر شود.
- کربن و دوده: در سیم‌پیچی‌های سوخته و ماشین‌هایی که گرد جاروبک دارند، مطمئن شوید باقی‌مانده رسانا نمانده است.
- سیمپیچی بسیار کثیف یا شسته‌شده: اگر سیمپیچی شسته شده باشد، خشک شدن خیلی بیشتر طول می‌کشد؛ عجله نکنید.
استاتوری که تازه سیمپیچی شده معمولاً فقط به گردگیری نیاز دارد. اگر سیمپیچی قدیمی را دوباره وارنیش می‌کنید، تمیزکاری مهم‌تر هم میشود.
2. روش‌های پیش‌گرمایش و خشک کردن
خشک کردن در کوره
کوره کنترل‌شده‌ترین روش است. سیمپیچی مدتی در کوره میماند و رطوبت خارج میشود. کوره باید تهویه داشته باشد؛ در کوره بسته بخار داخل میماند و خشک شدن کند میشود.
دمای درست یگانهای وجود ندارد. بسیاری از کارگاهها خیلی پایینتر از کلاس حرارتی سیمپیچی پیشگرم میکنند، اغلب حدود 100 °C. این را فقط یک تصور کلی بدانید. مهم این است که از کلاس حرارتی سیمپیچی بالاتر نروید و توصیه TDS وارنیشی که به کار می‌برید را رعایت کنید.
لامپ گرمایی و هوای گرم
بدون کوره میتوانید از لامپهای گرمایی مادون قرمز یا دمنده هوای گرم استفاده کنید. در این روش‌ها گرما یکنواخت پخش نمی‌شود. لامپ‌ها را خیلی نزدیک نگذارید، گاه‌به‌گاه سیمپیچی را بچرخانید و از داغ شدن بیش از حد یک نقطه پرهیز کنید.
گرم کردن با جریان
در موتورهای بزرگتر می‌توان با عبور جریان کنترلشده در ولتاژ پایین، سیمپیچی را از داخل گرم کرد. این کار رطوبت را به بیرون می‌راند و خوب جواب میدهد. باید یک فرد باتجربه آن را انجام دهد. جریان را کمتر از جریان نامی سیمپیچی نگه دارید، دما را مدام زیر نظر بگیرید و هرگز بدون مراقبت رها نکنید.
3. چگونه بفهمیم خشک شده است؟
خشکی را با چشم یا لمس نمی‌توان تشخیص داد. مطمئن‌ترین روش تست مقاومت عایقی (تست مگر) است.
- پیش از خشک کردن، یک عدد بین سیمپیچی و بدنه بگیرید و یادداشت کنید.
- در طول خشک کردن در فاصلههای زمانی اندازه بگیرید، با همان ولتاژ تست. موتورهای فشار ضعیف را معمولاً با مگر 500 V یا 1000 V تست میکنند.
- با خارج شدن رطوبت، عدد ممکن است ابتدا کم شود و سپس بالا برود.
- وقتی عدد در چند اندازهگیری پیاپی دیگر تغییر نکرد، سیمپیچی به احتمال زیاد خشک است.
عددهایی را مقایسه کنید که در یک دما گرفته شدهاند. مقاومت عایقی با بالا رفتن دما کم میشود، پس عدد کمتر در سیمپیچی گرم و عدد بیشتر در سیمپیچی سرد عادی است. برای ارزیابی دقیق‌تر میتوانید از شاخص قطبش، یعنی نسبت عدد ۱۰ دقیقه به عدد ۱ دقیقه، هم استفاده کنید.
4. وارنیش را در حالت گرم بزنید
سیمپیچی خشکشده را رها نکنید. با خنک شدن دوباره رطوبت جذب میکند. بهترین نتیجه وقتی است که سیمپیچی هنوز گرم است و وارنیش می‌خورد.
- روی سیمپیچی گرم، وارنیش بهتر جاری میشود و بین سیمها نفوذ میکند.
- اگر سیمپیچی خیلی داغ باشد، حلال وارنیش سریع میپرد. روی سطح پوسته می‌بندد و حفره و حباب داخل میماند. بگذارید سیمپیچی تا دمای مناسب خنک شود.
- دمای مناسب برای شروع وارنیشکاری را در TDS وارنیش بررسی کنید.
اگر وارنیش خشک‌شونده در هوا به کار می‌برید، وارنیش‌های سیمپیچی موتور خشک‌شونده در هوا را ببینید، یا برای کارهای سریع لاک عایق موتور OKA-501 را. اگر کوره دارید، وارنیش‌های سیمپیچی موتور کوره‌ای اجازه می‌دهند از همان کوره هم برای پیش‌گرمایش و هم برای پخت استفاده کنید. برای تفاوت این دو، وارنیش خشک‌شونده در هوا یا کوره‌ای را بخوانید.
سیمپیچی ترانسفورماتور چطور؟
سیمپیچی ترانسفورماتور معمولاً از سیمپیچی موتور ضخیم‌تر و فشرده‌تر است. کاغذ و پرس‌بُرد دارد که رطوبت زیادی نگه می‌دارند. بنابراین خشک شدن بیشتر طول می‌کشد و گرما به داخل به کندی می‌رسد. طولانی کردن زمان از بالا بردن سریع دما ایمن‌تر است. اینجا هم پیشرفت خشکی را با مگر دنبال کنید. برای انتخاب وارنیش ترانسفورماتور، صفحه وارنیش ترانسفورماتور را ببینید.
اشتباهات رایج
- وارنیش زدن موتور مستقیم از انبار مرطوب. ممکن است خشک به نظر برسد، اما عایق هنوز میتواند رطوبت داشته باشد.
- خشک کردن در کوره بدون تهویه. بخار نمی‌تواند خارج شود و خشک شدن طول می‌کشد.
- گرمای زیاد. سیم لاکی، کاغذ و وارنیش قدیمی اگر بالاتر از کلاس خود گرم شوند آسیب می‌بینند.
- خشک کردن و سپس ساعت‌ها رها کردن. سیمپیچی با خنک شدن دوباره رطوبت می‌کشد.
- ریختن وارنیش روی سیمپیچی بسیار داغ. پوسته بستن، حباب و نفوذ ضعیف نتیجه میشود.
- تمیز کردن با هوای فشرده مرطوب. در نهایت آب و روغن روی سیمپیچی پاشیده میشود.
- نگذاشتن پاک‌کننده تبخیر شود. حلال باقی‌مانده با وارنیش مخلوط میشود و خشک شدن را خراب میکند.
- رها کردن گرم کردن با جریان بدون مراقبت. جریان کنترل‌نشده در سیمپیچی نقطه داغ می‌سازد.
- تکیه بر حدس. خشکی را با مگر تأیید کنید.
برای انتخاب وارنیش مناسب، راهنمای اینکه از کدام وارنیش سیمپیچی استفاده کنیم را ببینید.
پرسش‌ها
آیا باید سیمپیچی را پیش از وارنیشکاری خشک کنم؟
بله، بهویژه برای موتورهایی که در شرایط مرطوب نگهداری شدهاند یا موتورهای قدیمیتر. وارنیشی که روی سیمپیچی مرطوب زده شود رطوبت را داخل حبس میکند، پس مقاومت عایقی کم میماند و وارنیش ممکن است حباب بزند یا نچسبد.
سیمپیچی را در چه دمایی باید خشک کرد؟
مقدار یگانهای وجود ندارد. بسیاری از کارگاهها خیلی پایینتر از کلاس حرارتی سیمپیچی پیشگرم میکنند، اغلب حدود 100 °C. مهم این است که در حد کلاس حرارتی سیمپیچی بمانید و TDS وارنیش را رعایت کنید.
از کجا بفهمم سیمپیچی خشک شده است؟
مقاومت عایقی را با مگر در فاصلههای زمانی اندازه بگیرید. با خارج شدن رطوبت عدد بالا میرود. وقتی چند اندازهگیری در یک دما دیگر تغییر نکرد، سیمپیچی به احتمال زیاد خشک است.
بدون کوره سیمپیچی را چگونه خشک کنم؟
میتوانید از لامپهای گرمایی مادون قرمز، دمنده هوای گرم یا در موتورهای بزرگتر از گرم کردن با جریان کنترلشده استفاده کنید. گرما را یکنواخت پخش کنید، از داغ شدن بیش از حد یک نقطه پرهیز کنید و دما را زیر نظر بگیرید.
وارنیش را روی سیمپیچی گرم بزنیم یا سرد؟
روی سیمپیچی گرم. وارنیش روی سیمپیچی گرم بهتر بین سیمها نفوذ میکند. روی سیمپیچی خیلی داغ، حلال سریع میپرد و حباب تشکیل میشود. دمای مناسب را در TDS وارنیش بررسی کنید.
سیمپیچی خشکشده تا وارنیشکاری چه مدت میتواند منتظر بماند؟
هر چه کمتر. سیمپیچی با خنک شدن دوباره رطوبت جذب میکند. وارنیش زدن در حالی که پس از خشک شدن هنوز گرم است بهترین نتیجه را میدهد.
به‌روزرسانی: